Ostatnia aktualizacja: 14 września 2026
dr Aleksandra Kil-Matlak
ORCID ID: 0000-0002-9750-3901
Bluesky: @aleksandrakil.bsky.social
Ostatnia aktualizacja: 14 września 2026
dr Aleksandra Kil-Matlak
ORCID ID: 0000-0002-9750-3901
Bluesky: @aleksandrakil.bsky.social
Od 2026 r. adiunktka w Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.
Od 2014 r. współzałożycielka i członkini Laboratorium Humanistyki Współczesnej Instytutu Kulturoznawstwa UWr.
Wykształcenie
2021: UNIWERSYTET WROCŁAWSKI, Wydział Nauk Historycznych i Pedagogicznych, Studia Doktoranckie Nauk o Kulturze. Rozprawa z wyróżnieniem (pod kierunkiem prof. Doroty Wolskiej): Od humanistyki cyfrowej do analogowej. Fiszki jako aparat poznania humanistycznego.
2013: UNIWERSYTET WROCŁAWSKI, Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych, uzupełniające studia magisterskie z kulturoznawstwa.
2012: UNIWERSYTET AMSTERDAMSKI, Wydział Humanistyczny, Katedra Nowych Mediów i Kultury Cyfrowej, visiting student w ramach LPP Erasmus, styczeń – lipiec 2012.
2011: UNIWERSYTET WROCŁAWSKI, Kolegium Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Humanistycznych, licencjat z dziennikarstwa i komunikacji społecznej.
Doświadczenie badawcze
Kierowniczka w projekcie badawczym NCN SONATA Kulturowa mediologia sztucznej inteligencji. Rola uczenia maszynowego w tworzeniu wiedzy humanistycznej, wrzesień 2026 – sierpień 2029. Centrum Humanistyki Cyfrowej Instytutu Badan Literackich Polskiej Akademii Nauk.
Stypendium doktorskie w projekcie badawczym NCN OPUS Laboratorium humanistyczne jako modus poznania. Od archeologii do projektu, marzec 2018 – marzec 2020. Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik: prof. Dorota Wolska/dr Jacek Małczyński. Zadania: badanie infrastruktury humanistycznej w humanistyce analogowej, analiza przypadków: Mundaneum Paula Otleta, Laboratorium Antropologii Społecznej Claude’a Lévi-Straussa, katalog fiszek Stanisława Pietraszki.
Junior Advanced Research Award Polsko-Amerykańskiej Komisji Fulbrighta, wrzesień 2017 – luty 2018. Badania pod kierunkiem prof. Lisy Gitelman na Uniwersytecie Nowojorskim, w Transcriptions Center Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara pod kierunkiem prof. Alana Liu oraz pobyt w charakterze critic in residence w Media Archaeology Lab Uniwersytetu Kolorado w Boulder pod opieką prof. Lori Emerson.
Dwa granty wewnętrzne Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych UWr dla młodych naukowców: Fiszki Profesora Stanisława Pietraszki – między archiwum a bazą danych. Analiza preposteryjna (2016) oraz Narzędzia, którymi myślimy. Jaka humanistyka po zwrocie cyfrowym? (2015).
Udział w projekcie badawczym Pejzaż dźwiękowy Wrocławia – badania nad audiosferą miasta środkowoeuropejskiego. Instytut Kulturoznawstwa UWr, 2013–2014; zadania: badania recepcji audiosfery Wrocławia, opracowanie rozdziału w monografii.
Udział w projekcie badawczym Electronic Maps to Assist Public Science, finansowanym z Siódmego Ramowego Programu UE. Digital Methods Initiative, Uniwersytet Amsterdamski, 2012–2015, zadania: współautorstwo książki opracowującej wyniki jednej z części projektu.
Nagrody, wyróżnienia
Nagroda Komitetu Nauk o Kulturze PAN im. Anny Zeidler-Janiszewskiej za najlepszy debiut książkowy z zakresu kulturoznawstwa za monografię Fiszki. Od humanistyki cyfrowej do analogowej, IBL PAN, Warszawa 2024, seria Nowa humanistyka.
Druga Nagroda w X Konkursie im. Inki Brodzkiej-Wald na najlepszą rozprawę doktorską w dziedzinie humanistyki dotyczącą współczesności, organizowanym przez IBL PAN, 2022.
III miejsce w konkursie Narodowego Centrum Kultury na najlepszą rozprawę doktorską w dziedzinie nauk o kulturze, 2022.
Nagroda Prezesa Rady Ministrów za wyróżniającą się rozprawę doktorską, 2022.
Stypendium MNiSW dla wybitnych młodych naukowców w 2020 roku.
Stypendium konferencyjne (ADHO Bursary Award) dla młodych naukowców uczestniczących w konferencji DH 2019 w Utrechcie, przyznane przez The Alliance of Digital Humanities Organizations (ADHO), lipiec 2019.
Stypendium im. Wincentego Stysia dla doktorantów za osiągnięcia w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych, przyznane przez Kapitułę Studenckiego Programu Stypendialnego Urzędu Miasta Wrocław, 2018/2019.
Stypendium Rektora UWr dla najlepszych doktorantów (2014/2015 oraz 2013/2014).
Doświadczenie dydaktyczne
Prowadzenie konwersatorium z Wiedzy o komunikacji i mediach dla studentów III roku, Instytut Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, 2014–2016. Autorskie sylabusy: Ekologia / archeologia / geologia mediów, 60 godzin, Uwaga w dobie nowych mediów. Archeologie, etnografie, eksperymenty, 90 godzin, Nieantropocentryczne studia nad mediami, 90 godzin.
Współprowadzenie zajęć opcyjnych Laboratorium jako idea i instytucja kultury nowoczesnej dla studentów I-V roku, Instytut Kulturoznawstwa UWr, 2015/2016.
Współprowadzenie konwersatorium Idee humanistyki współczesnej, dla studentów I-V roku, Instytut Kulturoznawstwa UWr, 2018/2019.
Wystąpienia konferencyjne, wykłady, dyskusje (wybór)
Dyskusja wokół książek Fiszki. Od humanistyki cyfrowej do analogowej i Laboratorium humanistyczne. Od projektu do archeologii, uczestnicy: Aleksandra Kil-Matlak, Jacek Małczyński, Marcin Bogusławski, Marta Brewer; na zaproszenie Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, 4.12.2025 (online).
Wykład Laboratorium humanistyczne jako mimikra (wraz z J. Małczyńskim i J. Sieracką) w ramach cyklu seminariów Kulturoznawstwo wobec wyzwań nowej humanistyki, na zaproszenie Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, 27.10.2025.
V Zjazd Polskiego Towarzystwa Kulturoznawczego, Uniwersytet SWPS/Uniwersytet Warszawski, 11-13 września 2025. Referaty: Kulturowa mediologia sztucznej inteligencji. Uczenie maszynowe jako technika kulturowa w humanistyce oraz (wraz z J. Małczyńskim i J. Sieracką) Otwartość i kolektywność w laboratorium (post)humanistycznym.
Dyskusja o książce Fiszki. Od humanistyki cyfrowej do analogowej, Instytut Kulturoznawstwa UWr, w ramach Kulturnatywa. Dzień wrocławskiego kulturoznawstwa, 12 czerwca 2025.
Sympozjum Ethos of the Unknown. Alan Liu on the Humanities in the Age of Information, the Transcriptions Center, Wydział Anglistyki Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara, 23 maja 2025. Wystąpienie: Alan Liu’s Ethos of Good Work (udział online).
Dyskusja panelowa Co dzieje się w laboratoriach humanistycznych z udziałem Aleksandry Kil-Matlak, Jacka Małczyńskiego oraz Tomasza Majewskiego, Agaty Skórzyńskiej i Marty Rakoczy, prowadzenie: Katarzyna Liszka, Instytut Kulturoznawstwa UWr i Galeria Foto-gen, Wrocław, 9 kwietnia 2025.
Międzynarodowa konferencja naukowa Digital Humanities 2019, Uniwersytet w Utrechcie, 8-12 lipca 2019. Referat (w sesji „long papers”): Index Cards and the Analog Humanities. A Media Archaeology of Cultural Studies in Poland.
Międzynarodowa konferencja naukowa Making of the Humanities VII, Uniwersytet Amsterdamski, 15-18 listopada 2018. Referat (z Dorotą Wolską i Jackiem Małczyńskim): From the Archaeology of the Humanities Lab: A Tricky Case of Claude Lévi-Strauss’s Laboratoire d’anthropologie sociale.
Wykład Index Cards and the Analog Humanities. A Media Archaeology of Polish Cultural Studies. Transcriptions Center, Uniwersytet Kalifornijski w Santa Barbara, 1 grudnia 2017.
Ogólnopolska konferencja naukowa Nowa humanistyka. Zajmowanie pozycji, negocjowanie autonomii, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 27-29.06.2016. Referat (z Dorotą Wolską i Jackiem Małczyńskim): Dajcie mi laboratorium, a poruszę humanistykę?
Wykład gościnny na zaproszenie Muzeum Współczesnego Wrocław (seria wykładów: Wspólnota, głupcze!) pt. Niezgoda, która buduje (zbiorowość). O mapowaniu kontrowersji, 17.03.2016.
Inna działalność akademicka
Sekretarka redakcji czasopisma naukowego „Audiosfera. Koncepcje-badania-praktyki”, wydawanego przez Pracownię Badań Pejzażu Dźwiękowego, UWr, maj 2014 - lipiec 2017.
Recenzentka artykułów naukowych dla „Prac Kulturoznawczych” (od 2021).
Recenzentka aplikacji grantowych w programach Fulbright Junior Advanced Research Award oraz Fulbright Slavic Award (2025).